Sociale netwerksites op de werkvloer

In onze huidige samenleving communiceren we steeds meer via sociale netwerksites (SNS) (Facebook, Twitter, Netlog, Linkedin,…). Ook de ondernemingen ontsnappen hier niet aan en gebruiken volop de sociale netwerksites voor zakelijke doeleinden. Daarom gebeurt het ook steeds vaker dat werknemers binnen de onderneming toegang krijgen tot de SNS om hun taken te kunnen uitvoeren.

Het zal niemand verwonderen dat hiermee de grens tussen beroepsactiviteiten en privézaken niet altijd even duidelijk is. 

Hoe zit dat nu eigenlijk? Mag een werkgever controleren of een werknemer tijdens de werkuren actief is op een SNS? Mag een werknemer op Facebook zijn gal spuwen over zijn werkgever? Kan een werknemer ontslagen worden omdat hij op een SNS iets bezwarends heeft gepost over zijn bedrijf?  Mag een werkgever controleren op Facebook of een werknemer die welbepaalde dag echt wel ziek was ? Mag een werkgever stiekem de Facebookpagina van een werknemer lezen ook al zit de werknemer er alleen maar op tijdens zijn vrije tijd?

Iedereen heeft zich deze vragen al wel gesteld en we zouden er wat graag een duidelijk antwoord op krijgen. Maar helaas is het antwoord niet altijd even eenvoudig, laat staan eenduidig. Het hangt dikwijls af van een samenloop van omstandigheden waarbij het grootste struikelblok ligt in de beoordeling van de activiteit (beroepsactiviteit versus privézaken) en in de vraag wiens belang zwaarder doorweegt: dat van de werkgever/onderneming òf het recht op privacy van de werknemer. Dergelijke conflicten worden uiteindelijk dikwijls voor een rechtbank uitgevochten.

Omdat onze nieuwe levenswijze razendsnel evolueert en de wetgeving noodzakelijkerwijs achterop hinkt, bestaan er dus niet altijd pasklare antwoorden op concrete situaties.  Ook binnen de rechtspraak bestaat er nog geen eenduidigheid hoewel er een aantal internationale en nationale regels bestaan die als basis dienen. Maar een specifieke wetgeving rond het gebruik van SNS op de werkplek bestaat vooralsnog niet.

Wat vaststaat:

  • het recht op privacy is een grondrecht en geldt voor iedereen en iedereen heeft recht op bescherming van zijn persoonsgegevens. In België wordt het recht op bescherming van persoonsgegevens onder meer afgedwongen met de Privacywet;
  • de werkgever beslist of hij aan zijn werknemers toegang verschaft tot SNS en voor welke doelen; hij kan eventueel beslissen dat de SNS op het werk ook voor privédoeleinden gebruikt mogen worden en op welke tijdstippen van de dag dat mag;
  • de werkgever heeft controlerecht, zij het niet onbeperkt maar dat houdt in dat hij mag nagaan of de werknemer zijn instructies wel naleeft;
  • de werkgever moet de controle van het SNS-gebruik op de werkvloer kenbaar maken via het arbeidsreglement. Het moet dus voor de werknemer duidelijk zijn wanneer en waarom hij controle uitvoert;
  • het onderscheid  tussen een privébericht en een zakelijk bericht op een SNS is niet altijd duidelijk. Soms zal de rechtbank hierover moeten beslissen;
  • de werkgever kan het gebruik van SNS buiten de werkuren niet verbieden, noch de activiteiten van de werknemer op SNS tijdens zijn vrije uren en dagen controleren;
  • de werknemer mag zijn werkgever niet belasteren op een SNS, noch belangrijke of gevoelige bedrijfsinformatie prijsgeven, ook niet buiten de werkuren. Dit zou ontslag op staande voet kunnen betekenen.

In ieder geval moeten de werknemers er zich bewust van zijn dat de werkgever soms meekijkt en meeluistert. Het is dus zaak om niet onbezonnen informatie op een sociaal netwerk te delen.