Krediet

Ik heb een brief ontvangen van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren van de Nationale Bank ("de Centrale"). In die brief lees ik dat mijn kredietgever mijn achterstallige betaling aan hen heeft doorgegeven. Wat betekent dit precies?

Wanneer u een krediet hebt afgesloten en u hebt een achterstand opgelopen met uw aflossingen of u betaalt uw schuld helemaal niet terug, dan moet de kredietverlener dit melden aan de Centrale voor Kredieten aan Particulieren van de Nationale Bank.

De eerste keer dat u in een van de bestanden wordt geregistreerd, krijgt u van de Centrale een brief die u verwittigt dat u bent opgenomen in het negatief luik. Deze brief vermeldt:

  • welke instelling de gegevens heeft doorgegeven;
  • het bestand waarin u geregistreerd staat;
  • het dossiernummer van het kredietcontract.

De Centrale registreert die informatie vervolgens in het negatieve luik van het bestand van gereglementeerde registraties of in dit van de niet-gereglementeerde registraties naargelang het soort krediet.

U het recht om de gegevens in te kijken die bij de Centrale over u bestaan. Dat kan door:

  • een brief te sturen naar de Centrale met een kopie van voor- en achterkant van de identiteitskaart. Enkele dagen na ontvangst van de aanvraag krijgt u dan antwoord;
  • u zelf aan te melden bij de loketten van de Nationale Bank van België. In dat geval wordt u onmiddellijk ingelicht;
  • te surfen naar de website van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren, waar u voor uw recht op toegang gebruik maakt van een elektronische identiteitskaartlezer.

"Inkijken" betekent ook dat u kunt:

  • controleren of de gegevens correct zijn;
  • vragen om eventuele foute gegevens te verbeteren;
  • vernemen hoe lang de gegevens zullen worden bewaard.
Hoe moet ik reageren als de geregistreerde kredietgegevens niet correct zijn?

Als u denkt dat de geregistreerde gegevens niet correct zijn, kunt u met degelijke argumenten aan de kredietverlener vragen om de gegevens te verbeteren.

Als de kredietverlener de gegevens weigert te verbeteren of te verwijderen, kan u zich rechtstreeks wenden tot de Centrale voor Kredieten aan Particulieren om desgevallend de verbetering van uw gegevens te bekomen.

Indien de C.K.P. expliciet een vraag om verbetering die u gegrond achtverwerpt, kan  u een klacht indienen bij de Autoriteit. De Autoriteit zal nagaan of de gegevens werden geregistreerd volgens de regels van de privacywet, en ze zal eventueel een onderzoek instellen bij de C.K.P. en bij de kredietverlener.

Ik loop achter met de terugbetaling van een krediet. Ik heb daarover een akkoord gesloten met de kredietgever. Toch laat de kredietgever mij registreren als wanbetaler. Mag hij dat doen?

Ja, dat mag hij. De kredietgever is verplicht om de achterstallige betalingen te laten registreren. Hij moet zich daarvoor baseren op de betaaltermijnen die bij het afsluiten van het contract werden afgesproken. Dat wil zeggen dat de registratie toch moet doorgaan, zelfs als u met uw kredietgever een speciaal afbetalingsplan bent overeengekomen.

Ik heb mijn krediet volledig afbetaald. Toch sta ik nog altijd geregistreerd in het negatief luik. Is dat normaal?

Dat hangt ervan af. Immers, het volstaat niet om de schuld af te lossen om geschrapt te worden uit het register. De gegevens worden door de Centrale nog één jaar bewaard nadat u uw schuld hebt geregulariseerd. Indien de schuld niet wordt geregulariseerd, wordt u na tien jaar toch uit de negatieve lijst geschrapt.

Mijn ex-partner betaalt de maandelijkse aflossingen niet meer van een lening die we samen zijn aangegaan. Ik sta geregistreerd bij de Centrale, ook al bepaalt onze voorlopige scheidingsovereenkomst dat hij de aflossingen moet betalen!

Met de overeenkomst (of het vonnis van de rechtbank) die u met uw ex-partner bij uw scheiding regelde, heeft de kredietgever in feite niets te maken en hij moet er dan ook geen rekening mee houden. De overeenkomst of het vonnis regelt enkel hoe de verplichtingen tussen echtgenoten aan de kredietgevers moet worden voldaan. De verplichtingen van uzelf als die van uw ex-partner tegenover de kredietgever veranderen dus niet.

Als er achterstand is met de betalingen, kunt u in dit geval dus ook worden geregistreerd als wanbetaler, zelfs al is uw ex-partner volgens een onderling akkoord verantwoordelijk voor de aflossing van de schuld.

Het is aan te raden dat uzelf als medeschuldenaar uw eventueel nieuw adres schriftelijk doorgeeft aan de kredietgever, zodat die u op de hoogte kan brengen als een krediet te laat wordt afgelost.

De Autoriteit mag op geen enkele manier tussenkomen in de verdeling of recuperatie van de schuldenlast tussen echtgenoten.

 

Mijn partner staat geregistreerd bij de Nationale Bank. Ben ik dat dan ook?

Ja, als u het kredietcontract waarvoor uw partner geregistreerd staat ook hebt ondertekend.

Ik loop nog geen drie volledige maanden achter met de terugbetaling van mijn lening. Toch sta ik geregistreerd als wanbetaler! Waarom?

Daar zijn drie mogelijke redenen voor.

  1. U hebt een aangetekende brief ontvangen. Die brief laat u weten dat u minstens twee betaalschijven achterstaat en dat de kredietgever het recht heeft om onmiddellijke betaling van de achterstallige bedragen te eisen als u niet binnen de maand het volledig achterstallige bedrag betaalt. Dit betekent dus dat als u niet binnen de maand het gehele achterstallig bedrag hebt betaald, de kredietgever uw krediet zal opzeggen en dit zal mededelen aan de Centrale. De Centrale registreert uw gegevens in het negatief luik.
  2. Ook twee maanden niet betalen en één maand te laat betalen is een reden voor registratie. Inderdaad, we spreken over een wanbetaling als de maandelijkse aflossing niet op de voorziene vervaldag is terugbetaald maar ook wanneer niet het volledige bedrag werd betaald (bijvoorbeeld: u moet uw maandelijkse afbetaling doen de 1ste van de maand. De maandelijkse aflossing van 1 januari bereikt de kredietgever pas op de 15de. In dit geval zullen verwijlintresten wordt afgetrokken van het ontvangen bedrag. De schijf van januari is dus niet volledig betaald en wordt dus beschouwd als een achterstallige betaling. Als u dan het ontbrekende bedrag en de schijven van februari en maart niet betaalt op 1 maart, spreken we over drie maanden achterstand. In die omstandigheden wordt de kredietnemer geregistreerd in de lijst van wanbetalers.).
  3. Ook wanneer u een maandelijkse aflossing helemaal niet of onvolledig hebt terugbetaald binnen de drie maanden, spreken we van wanbetaling. Dit komt meestal voor wanneer de laatste schijf niet betaald is binnen de drie maanden, of als de laatste schijf te laat is betaald, en de verwijlinteresten niet betaald zijn binnen de drie maanden na de laatste vervaldag van het contract.

 

Ik zou willen weten of ik voor mijn lening geregistreerd sta bij de Autoriteit?

De Autoriteit beschikt niet over persoonlijke kredietinformatie. De verwarring hierover ontstaat vaak na de brief die de Centrale stuurt aan mensen die voor de eerste keer in het kredietregister van de Centrale opgenomen worden.

Het is de Centrale voor Kredieten aan Particulieren die over uw gegevens beschikt. U dient zich bijgevolg te richten tot de Centrale.

Ik heb mij borg gesteld voor de lening van mijn zoon. Als mijn zoon te laat of niet terugbetaalt, kan ik dan ook als wanbetaler geregistreerd worden?

Ja, de persoonlijke zekerheden van de kredietnemers worden ook geregistreerd in de Centrale voor Krediten aan Particulieren.

Ik sta geregistreerd. Kan ik nog een krediet krijgen?

Het staat de kredietgever vrij of hij u al dan niet een nieuw krediet zal toekennen. Ook al staat u geregistreerd in de negatieve lijst. Iedere kredietgever voert op dat vlak een onafhankelijke politiek.

Het kan ook zijn dat u geen krediet krijgt omdat u onvoldoende inkomen hebt, geen vast inkomen hebt, een te groot krediet hebt aangevraagd of al te veel kredieten hebt lopen.

Ik wens de tussenkomst van de Gegevensbeschermingsautoriteit. Hoe moet het?

In eerste fase is het beter om contact op te nemen met uw kredietinstelling om hen aan de hand van bewijsstukken een rechtzetting van uw gegevens te vragen.

Wanneer uw kredietinstelling een rechtzetting van  uw gegevens weigert en u vindt deze weigering onterecht, kan u contact opnemen met de Centrale voor Kredieten aan Particulieren. Bij uw verzoek voegt u alle bewijsstukken en briefwisseling met uw kredietinstelling. Het adres van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren is Berlaimontlaan 14, 1000 Brussel.

Als u na een termijn van een maand geen antwoord krijgt van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren of als het antwoord u niet tevreden stelt, kan u een verzoek of een klacht neerleggen bij de Gegevensbeschermingsautoriteit. De eerstelijnsdienst van de Gegevensbeschermingsautoriteit zal het verzoek behandelen en zal een bemiddeling opstarten. De meer formele klacht zal overgedragen worden aan de geschillenkamer.

Het volstaat om hiervoor een brief te sturen naar de Gegevensbeschermingsautoriteit waarin u uw geval uiteenzet en die u vanzelfsprekend voorziet van een datum en handtekening. Let er ook op dat u alle informatie bijvoegt die de Gegevensbeschermingsautoriteit nodig heeft om een goed beeld te krijgen van de situatie:

  • een kopie van de geregistreerde kredietovereenkomst;
  • een kopie van uw rekeninguittreksels;
  • de datum en het bedrag van de stortingen;
  • een kopie van de briefwisseling met de kredietgever;
  • een kopie van uw briefwisseling met de Centrale voor Kredieten aan Particulieren (vooral het antwoord op uw verzoek om uw toegangsrecht uit te oefenen).

Opgelet: de Gegevensbeschermingsautoriteit kan alleen nagaan of de registratie van de kredietovereenkomsten door de Centrale wettelijk is. De Gegevensbeschermingsautoriteit mag zich dus niet uitspreken over de inhoud van een dossier; zij kan bijvoorbeeld niet beslissen of bepaalde bedragen (intresten, verwijlintresten) verschuldigd zijn of niet.

De tussenkomst van de Gegevensbeschermingsautoriteit is gratis.

Stel dat een kredietinstelling mij per vergissing registreert als wanbetaler, kan ik dan terecht bij de Autoriteit om mijn geleden schade te vergoeden?

Nee, de Autoriteit is op geen enkele manier bevoegd om schadevergoeding toe te wijzen. Hiervoor moet u zich tot de rechtbank wenden.

 

Is mijn werkgever op de hoogte van mijn registratie bij de Centrale?

Normaal gesproken niet. Maar als de kredietverlener overgaat tot een beslag van uw loon (als dat destijds zo met u werd afgesproken als garantie ingeval u het krediet niet correct zou afbetalen), dan is uw werkgever wel op de hoogte.

 

Waar kan ik, behalve bij de Autoriteit, nog nuttige informatie of juridische bijstand krijgen?
  • Hebt u vragen over de voorwaarden die in uw kredietcontract staan of over de tarieven en kosten ervan of over de registratie, dan kunt u ook contact opnemen met:
    Federale Overheidsdienst Economie, KMO, Middenstand en Energie
    Directoraat-generaal Controle en Bemiddeling
    WTC III, Simon Bolivarlaan 30
    1000 Brussel
  • Hebt u vragen over bepaalde handelingen van uw bank, of over de grond van een dossier, of over de registratie, neem dat contact op met de:
    Bemiddelingsdienst Banken – Krediet - Beleggingen
    Ombudsman
    Belliardstraat 15-17, bus 8
    1040 Brussel

Ook bij de vrederechter kunt u terecht, vooral voor het consumentenkrediet. In dit geval is het aan te raden u juridisch te laten bijstaan.


 

De bank die me een consumentenkrediet heeft gegeven, heeft me niet gemeld dat ik drie schijven achterstand heb met mijn afbetaling. Ik ben door de bank geregistreerd bij de Centrale. Moest de bank me niet op de hoogte brengen?

In sommige gevallen is de kredietgever niet wettelijk verplicht om u op de hoogte te brengen van de achterstand alvorens u te laten registreren bij de Centrale (bijvoorbeeld in het geval van een achterstallige betaling van 3 maanden).

Maar in de praktijk zal de kredietgever u meestal toch een brief sturen om u te verwittigen dat u achter staat met uw betalingen.

Ik heb aan de rechter moeten vragen een bemiddelaar aan te duiden om een collectieve schuldenregeling uit te werken. Zal die ook geregistreerd worden?

Ja, dat wordt eveneens geregistreerd.

Uw gegevens zullen nog één jaar in de negatieve lijst blijven staan nadat de schulden zijn geregeld. In sommige gevallen kunnen de gegevens echter drie jaar bewaard worden.

De gegevens over de kredietcontracten zullen van de negatieve lijst geschrapt worden ten laatste op hetzelfde ogenblik als de gegevens over de collectieve schuldenregeling.

 

 

In het positief luik van het bestand van de gereglementeerde registraties staan alle afgesloten kredietcontracten geregistreerd. Hoe lang worden die gegevens bewaard?

Zodra u een kredietovereenkomst hebt afgesloten, is de kredietgever verplicht dit te melden aan de Centrale voor Kredieten aan Particulieren. De Centrale zal deze gegevens vervolgens laten registreren in het positief luik van haar bestand. Als u steeds correct uw aflossingen hebt terugbetaald, worden deze gegevens geschrapt, exact drie maanden en acht dagen na het einde van het kredietcontract.

Wanneer u uw contract eerder hebt vereffend dan voorzien of als uw contract voor kredietopening werd opgezegd (gebruik van kredietkaart), zal de kredietgever uw gegevens laten schrappen binnen de twee dagen die volgen op de terugbetaling van de nog openstaande schuld.

Hebt u echter achterstand opgelopen met de betalingen, dan komen uw gegevens terecht in het negatief luik, maar ze blijven ook opgenomen in het positief luik, net zolang tot de gegevens uit het negatief luik kunnen worden geschrapt.

 

Ik beschik over meerdere kredietopeningen zoals kredietkaarten waarmee ik aankopen maandelijkse kan betalen, maar ik maak daar echter geen gebruik van. Hoe kan ik die laten wissen uit het positief luik van de Centrale?

Zolang u de niet-gebruikte kredietopeningen niet opzegt met een aangetekende brief, blijft u geregistreerd in het positief luik.
U kunt uw kredietopeningen op elk moment gratis opzeggen door een aangetekende brief naar uw kredietgever te sturen (of op elke andere manier die door de kredietgever wordt aanvaard).
Het is wel mogelijk dat de kredietgever een opzegtermijn heeft vastgesteld. Die mag in geen geval meer dan één maand bedragen.

Mijn identiteitskaart is gestolen en men heeft misbruik gemaakt van mijn identiteit om krediet aan te vragen. Daardoor ben ik geregistreerd in de Centrale. Wat moet ik doen?

U moet zo snel mogelijk:

  • de diefstal van uw identiteitskaart melden aan de politie;
  •  een klacht neerleggen bij de politie en een kopie bijvoegen van het bewijsstuk van uw registratie bij de Centrale;
  • een kopie van het proces-verbaal van de klacht en de verklaring van de diefstal van uw identiteitskaart bezorgen aan de betrokken kredietgevers en hen vragen om de noodzakelijke rectificaties door te voeren.

Als de kredietgever(s) weigeren om uw gegevens te wissen, vraag dan een kopie van de verschillende afgesloten overeenkomsten en voeg ze bij de klacht die u bij de politie neerlegt.

Bij problemen, neemt u eerst contact op met de Centrale voor Kredieten aan Particulieren en daarna met de Gegevensbeschermingsautoriteit.

Aan wie kunnen de geregistreerde gegevens van het bestand worden doorgegeven?

Het spreekt vanzelf dat zulke delicate gegevens niet zomaar te grabbel kunnen worden gegooid. Enkel een beperkt aantal personen kunnen kennis nemen van uw geregistreerde gegevens:

  • de kredietinstellingen;
  • kredietverzekeraars;
  • de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA);
  • ondernemingen die kredietkaarten uitgeven;
  • ambtenaren van de Federale Overheidsdienst Economie;
  • advocaten en schuldbemiddelaars;
  • de Autoriteit.
Waar kan ik terecht voor de bemiddeling van mijn schulden?

De Autoriteit kan volgens de wet niet tussenkomen voor een collectieve schuldenregeling.

De wet over collectieve schuldenregeling wil de personen helpen die zware financiële problemen hebben en met hun inkomsten niet langer alle schulden kunnen terugbetalen.

Bent u in dit geval ? Dan kan u aan de rechter vragen dat hij voor u een schuldbemiddelaar aanduidt.

Voor meer inlichtingen:

  • in Vlaanderen vindt u meer info op de website www.eerstehulpbijschulden.be;
  • in Brussel kunt u de lijst met schuldbemiddelaars aanvragen bij ieder OCMW;
  • in Wallonië kunt u de gegevens van een erkende schuldbemiddelaar opvragen via het gratis nummer van de Waalse overheid: 0800/11901;
  • in de Duitstalige gemeenschap belt u:
    • 080/28.08.50 (regio Sankt-Vith),
    • 087/59.18.50 (regio Eupen).
Ik ben failliet gegaan en geniet van een verschoonbaar faillissement. Hoe kan ik mijn kredietgegevens laten schrappen?

Er zijn twee situaties:

  1. voor faillissementen afgesloten voor 1 mei 2018 waarvoor een vonnis van verschoonbaarheid werd uitgesproken, is de kredietgever verplicht om met betrekking tot de kredieten die voor het faillissement werden afgesloten, de Centrale voor Kredieten aan Particulieren in te lichten van de regularisering op de datum dat het vonnis werd uitgesproken (in dat geval is de bewaartermijn een jaar);
  2. voor de faillissementen die op 1 mei 2018 lopende waren en waarvoor het wettelijk verschoonbaarheidsstelsel nog van toepassing is, is de kredietgever verplicht om de gegevens van de overeenkomsten die voor het faillissement werden afgesloten, uit het CKP en/of NGR te laten wissen.
Ik ben failliet gegaan en de rechter heeft bevolen om mijn schulden te wissen? Hoe kan ik mijn kredietgegevens laten schrappen?

Als de rechtbank de schrapping heeft bevolen, is de kredietgever verplicht om voor de overeenkomsten die voor het faillissement werden afgesloten, de gefailleerde te schrappen voor alle kredietovereenkomsten waarvoor hij als kredietnemer geregistreerd staat in het CKP bestand of het NGR bestand.