Gevoelige gegevens

Mag mijn werkgever mij testen op alcohol- en druggebruik?

Dat mag, maar onder voorwaarden. Het mag zeker niet de bedoeling zijn om de werknemer te kunnen betrappen en hem daarna te bestraffen. Het mag wel in het kader van het preventief beleid dat de onderneming voert rond alcohol en drugs. De resultaten van die testen zijn vertrouwelijk en moeten dienen als hulp voor de werknemer met alcohol- of drugproblemen. De resultaten zullen ook belangrijk zijn om te bepalen of een werknemer op een andere werkplek moet gezet worden.

Hoe weet ik wanneer, waarom en hoe mijn werkgever een alcohol- of drugstest zal laten uitvoeren?

De werkgever moet dit klaar en duidelijk omschrijven in het arbeidsreglement dat aan iedere werknemer bij zijn indiensttreding wordt verstrekt.

Het moet voor u als werknemer dus duidelijk zijn :

  • welke testen er afgenomen worden;
  • hoe de testprocedure precies zal verlopen;
  • welke werknemers getest worden;
  • wie die testen mag afnemen;
  • wanneer ze worden afgenomen;
  • welke de gevolgen zijn van een positief testresultaat.
Waarvoor mogen de resultaten van alcohol- en drugstesten door de werkgever gebruikt worden?

Deze testen mogen uitsluitend worden gebruikt voor preventie, dus om na te gaan of je al dan niet geschikt bent om je werk uit te voeren.
De werkgever mag de resultaten van de test niet gebruiken om sanctiemaatregelen tegen je te treffen. Hij kan natuurlijk wel sanctiemaatregelen nemen als je elke dag overduidelijk dronken op de werkvloer staat en je werk niet meer naar behoren kan verrichten en je weigert om aan je probleem te werken. Maar die sancties zijn dan niet genomen op basis van de resultaten van een alcoholtest.

Ben ik als werknemer verplicht om een alcohol- en drugstest te laten afnemen?

Nee, jouw werkgever heeft altijd jouw toestemming nodig. Als je duidelijk kentekenen vertoont van alcoholmisbruik riskeer je natuurlijk dat je werkgever disciplinaire maatregelen treft. En dat mag hij. Toch kan je werkgever eventueel beslissen daarvan af te zien als je bereid bent een vertrouwenscharter (een vertrouwensovereenkomst ) te ondertekenen. In dit vertrouwenscharter wordt een behandelingstraject uitgestippeld dat je moet volgen om het vertrouwen van je werkgever terug te winnen. Zo zullen testen afgenomen worden tot 3 maanden nadat je behandeling is afgelopen. Jij moet daar wel telkenmale je toestemming voor geven ook al heb je het vertrouwenscharter ondertekend.

Welke gegevens ontvangt de werkgever nadat een controlearts is langs geweest bij een zieke werknemer?

Wanneer een werknemer met ziekteverlof is, kan een controlearts, in opdracht van de werkgever, controleren of deze écht arbeidsongeschikt is door ziekte of een ongeval en dus gewettigd afwezig is van het werk. De controlearts mag de werkgever alleen meedelen dat de werknemer al dan niet arbeidsongeschikt is maar hij mag geen diagnose kenbaar maken. De werkgever mag nooit zelf, hetzij telefonisch, hetzij face tot face, vragen stellen aan de werknemer om de achterliggende redenen van de arbeidsongeschiktheid te achterhalen.

Mag de werkgever nadat ik mij ziek heb gemeld telefonisch contact met mij opnemen met de bedoeling te weten aan welke ziekte ik lijd?

Als de werkgever telefonisch vragen aan de werknemer stelt, zou dat kunnen getuigen van een zeker vooroordeel tegen de werknemer die zich ziek heeft gemeld omdat het er op die manier op lijkt dat elke melding van arbeidsongeschiktheid wegens ziekte als “verdacht” wordt bestempeld. Zulke telefoontjes worden dan ook best vermeden.  Het is overdreven en ongepast dat de werkgever via de telefoon zelf probeert te achterhalen waarom de werknemer, die op dat moment op zijn zwakst is, afwezig is. Er zijn immers andere, wettelijke middelen in het arbeidsmilieu om zich te vergewissen van de arbeidsongeschiktheid, meer bepaald via de controlearts.

Hoe verloopt een bezoek van de controlearts of arbeidsgeneesheer?

De controlearts en de arbeidsgeneesheer moeten de werknemer vooraf informeren van hun functie en opdracht. Daarenboven heeft de werknemer altijd recht op inzage en afschrift in en van zijn patiëntendossier en niet zijn werkgever.
Deze controlearts en de arbeidsgeneesheer zijn gebonden door het beroepsgeheim. Elke mededeling aan derden van medische informatie is verboden, behalve wanneer dat een wettelijk verplicht is. De controlearts en de arbeidsgeneesheer moeten de gepaste technische en organisatorische maatregelen nemen om de persoonsgegevens die zij bijhouden, te beschermen tegen toevallige of ongeoorloofde vernietiging, verlies, wijzigingen of toegang en iedere andere niet toegelaten verwerking.